Growing Young – Waar doe je goed aan in geloofsopvoeding?

Wie kinderen heeft of jeugdwerk in de kerk doet of heeft gedaan, die zal zich af en toe wel eens afvragen of het met de geloofsopvoeding waar je mee bezig bent wel de goede kant op gaat.

In de jaren dat ik vader en kerkelijk jeugdwerker van beroep en ben, vraag ik dat mijzelf in ieder geval regelmatig af. Het inwijden van kinderen, tieners en jongeren in het Evangelie is nu eenmaal geen wiskunde: a + b is nu eens c, dan d of opeens q. Dus waar doe je goed aan in geloofsopvoeding?

Begrijp en waardeer jongeren
Alles begint ermee dat het Evangelie het koninkrijk van God aankondigt met Jezus als de Koning van de Schepping, heel de Schepping. Iedereen valt onder zijn heerschappij en iedereen wordt opgeroepen om zich door hem te laten regeren. Voor iedereen die zich daaraan over wil geven is er een weg van bekering nodig, een verandering in doen en denken. Jonge mensen staan daarin op een ander punt dan volwassenen. Zij zijn de wereld nog aan het ontdekken met alle verleidingen die er zijn. Maar er zijn niet alleen verleidingen, er zijn ook voorbeelden die iets anders laten zien dan dat er in het Koninkrijk van God zouden moeten gelden. Ook in de kerk laten volwassen niet altijd zien dat Gods heerschappij tot een manier van leven leidt die heilig – anders en apart gezet – is. Aanbidding van carrière, echtscheiding, slecht rentmeesterschap van de aarde en kwaadspreken zijn geen onbekende in de kerk voor jongeren. Begrijp dat jongeren dit zien en in verwarring worden gebracht: belijden en levenswandel moet een voorbeeld zijn dat in overeenstemming is. Wie daarin faalt, wie doet dat niet, kan zich altijd weer opnieuw bekeren. Waardeer daarom jongeren die met vallen en opstaan hun weg zoeken en wijs ze niet af en stel geen eisen aan jongeren die volwassenen ook niet altijd waarmaken.

Jezus staat centraal
Bij het serieus nemen van Koning Jezus, is het oordeel niet aan mensen. Wij moeten voor wie toegeeft in de fout te zijn gegaan altijd met open armen klaar staan, zonder verwijt. Dat is wat Jezus keer op keer in het Evangelie herhaalt, voorbeelden bij geeft en zelf ook toepast. Jezus zelf is uitsluitend hart van oordeel over hen die zelf oordelen en anderen verwijten het niet te doen ‘zoals het hoort’. Keer op keer houdt hij hen die oordelen de spiegel voor van hun eigen onvermogen en roept ook hen op zich te bekeren.

Werk aan een warme gemeenschap
De graadmeter voor jongeren is daardoor in menig geval de vraag of er in hun gemeente liefdevol met elkaar wordt omgegaan. Wordt er niet geoordeeld over afwijkend gedrag: mag iedereen rekenen op een nieuwe kans, een plek om erbij te blijven horen? Deze vraag is van wezenlijk belang voor jongeren. Doordat zij in de levensfase van verkenning van de wereld zitten, en daardoor regelmatig hun hoofd stoten, zullen zij zich terugtrekken als ze denken dat hun beoordelingsfouten heel hard worden afgestraft. Wees vergevingsgezind naar elkaar en draag die warmte uit.

Geef jongeren en hun gezinnen prioriteit
Doordat jongeren in hun ontdekken van de wereld fouten maken, waar de meerderheid van de volwassen zelf hun lessen al geleerd hebben, moet de focus van de gemeente gericht zijn op het bijstaan van ouders en hun kinderen. De volwassenen die zich al bekeerd hebben, zijn niet het doel van de verkondiging van het Evangelie. Het doel zijn de mensen die de boodschap van genadevolle vergeving nog niet helemaal een plek hebben gegeven in hun leven. Naar hun moet de aandacht uitgaan. Dat geldt op de eerste plaats voor jonge mensen en daarmee samen naar iedere volwassene die worstelt om heilig te leven.

Geef jongeren verantwoordelijkheid
Jongeren die herkennen dat zij met hun gebreken nog steeds welkom zijn, die hebben de mogelijkheid nodig om te oefenen met heilig leven. Waar gemeente activiteiten vooral door volwassen wordt geleid, die hun leven op orde hebben, daar zullen jongeren zich snel de minste voelen. Dan ligt de lat al snel te hoog om er het idee bij te hebben dat het ook voor hun te halen is. Daarom is een goede verhouding tussen zoekers, net bekeerden en al tijden lang bekeerden zo belangrijk in alle activiteiten in de gemeente. Het geeft de mogelijkheid om verantwoording te dragen en daarin open te zijn over het idee of daadwerkelijk tekort schieten.

Wees relevant voor de samenleving
Wanneer een gemeente zo met elkaar optrekt en ruimte geeft aan de zwakke en de falende, dan is er ook ruimte voor mensen die in de samenleving zwak staan en falen. Dan is het niet erg om toe te geven dat je moeite hebt, dat je verkeerde keuzes in je leven maakt of gemaakt hebt. Dan is er een lichaam van Christus waarin iedereen, ook wie twijfelt en moeite heeft, een plek kan vinden en misschien, hopelijk zelfs, Jezus leert begrijpen en hem als Koning van zijn of haar leven erkent. Naar mijn overtuiging is dit de relevantie van  het Evangelie voor de hele samenleving, al tweeduizend jaar lang.

PAUL SMIT

Jeugdwerkadviseur