Jongeren willen graag iets moois maken van hun leven, ook van hun relaties.

Op een donderdagmorgen in april doe ik mijn laptop aan voor een skype interview met Raise Up. Het was eventjes wat gedoe, maar als alle apparaten eindelijk meewerken kan ik Wietske en Erik goed zien en horen.

Wie zijn jullie en wat voor organisatie zijn jullie?
Wij zijn Erik Smit en Wietske Noordzij. Wij hebben een trainingscentrum, we trainen in weerbaarheid, pastoraat en preventie. Dit doen we voor kinderen en jongeren en iedereen die met hen werkt. We proberen handvatten en tools te geven waar zij en jeugdleiders en ouders mee aan de slag kunnen. De bijbel heeft daarin een belangrijke rol.
Wat hebben jullie met het thema seksualiteit?
We geven veel trainingen over dit onderwerp. Als jeugdleider misten we handvatten; hoe ga ik dat overbrengen aan jongeren? En dat merken wij ook onder jeugdleiders nu. We hebben de lesmethode ‘Onweerstaanbaar’ geschreven voor kerken waarin de hele breedte van relaties, verkering en seksualiteit terug komt.
Wat zegt de Bijbel over seksualiteit?
Er wordt veel aandacht aan besteed! Er is een heel boek aan gewijd: Hooglied. Seksualiteit is een heel mooi iets, maar er kan ook veel mis gaan. En daarom moeten we daar aandacht voor hebben. Seks is niet een los verkrijgbaar product, het gaat gepaard met relaties. We zijn op aarde om Gods beeld te weerspiegelen zodat we iets laten zien van liefde, vergeving en trouw. We mogen aan de wereld laten zien dat er onvoorwaardelijke liefde is. Maar omdat het zo vaak fout gaat geven mensen soms de hoop op. Kijk naar God! Hij geeft het goede voorbeeld.
Wat geven jullie jongeren mee over seksualiteit?
Onze insteek is dat God een sterk verhaal heeft. Dat is niet in één moment te vertellen. Jongeren krijgen steeds andere vragen omdat ze steeds in een andere fase komen qua ontwikkeling. Je moet ze coachen en aan de hand meenemen. Het is belangrijk dat het iets van hen zelf wordt. Ze hebben mensen nodig waar ze vragen aan mogen stellen, waar ze met hun fouten naar toe mogen gaan. Dat is een belangrijke taak voor ouders en jeugdleiders. Daar hebben wij trainingen voor ontwikkeld. We willen ze laten zien dat God er goede handvatten voor heeft. We motiveren ze om daar zelf naar op zoek te gaan. We werken veel met werkvormen en voorbeelden uit hun eigen leven, zodat het kwartje gaat vallen en ze ontdekken dat God zinnige dingen zegt over seksualiteit. Het tijdig voorbereiden van de jongeren is nodig zodat ze sterker staan en minder overvallen worden als de vragen komen. En dat ze weerstand kunnen bieden aan de wereld. Het voorbereiden van de jongeren vraagt ook dat je een band hebt met de jongeren, zodat ze bij je komen als ze vragen hebben of fouten hebben gemaakt. Het gaat ook over onszelf. Wees het voorbeeld in je eigen relatie. En wees ook eerlijk over dat het niet altijd makkelijk is.”
In de media komen er veel beelden voorbij die seksueel getint zijn. Wat vinden jullie hiervan? Hoe leer je jongeren hier mee omgaan? 
“We krijgen zo veel prikkels op ons af. Daar kun je je niet voor afsluiten. Onbewust vormt het je idee van hoe je moet zijn. Wat doe je dan met die prikkels? Je kunt niet altijd voorkomen dat je dingen ziet of denkt. Je kunt er wel voor kiezen om het wel of niet toe te laten. We leren jongeren wat er in hun hersenen gebeurt en waarom er zo’n aantrekkingskracht uitgaat van seksuele prikkels. Als je weet hoe het werkt, wat het effect is en wat je eraan kunt doen, dan sta je sterker. Belangrijker dan beelden in de media is echter wat er in je gedachten gebeurt, want daar komt niemand bij. Waar gaat je verlangen naar uit? Waar droom je van? Daar zit de sleutel om je gedrag veranderen.
 
En hoe leer je ze hoe ze goed naar zichzelf blijven of leren kijken? En naar elkaar?
Jeugdleiders kunnen veel doen! Daar is veiligheid voor nodig en kaders. Leer de jongeren welke verschillen er zijn tussen jongens en meisjes op het gebied van relaties en seksualiteit. In de verschillende leeftijdsfases speelt seksualiteit een wisselende rol bij jongens en meisjes.
Op school krijgen ze veel mee, vaak eenzijdig en gekleurd. Logisch dat er vragen komen. Daar moeten we iets tegenover zetten. Geef ze een eerlijk verhaal, leer ze hoe het écht werkt. Betrek hierbij ook de ouders! Samen kun je echt verschil maken.
Als je jezelf als waardeloos beschouwt, ga je je waarde ergens anders zoeken. Maar als je weet dat je waardevol bent, dan kun je betere keuzes maken.  We komen onder jongeren uit de kerk twee valkuilen tegen. De eerste is de gedachte dat je zondig bent en tot niets goeds in staat. De tweede staat daar bijna tegenover: je bent geschapen naar Gods beeld, en bijna perfect. De waarheid is dat we inderdaad geschapen zijn naar Zijn beeld, maar daarna wel gevallen in zonde. Jezus heeft ons daarvan gered, we zijn hersteld. Maar in ons zit nog de strijd tussen ons vlees en Gods Geest. Ook als christen wíl je graag het goede doen, maar lukt dat niet altijd. In je eentje kun je die strijd niet winnen, maar samen met God wel.
 
Jullie hebben ‘Het boekje’ uitgegeven. Voor wie is het geschreven en waarom? 
Het is voor tieners en jongeren geschreven zodat we hen iets mee naar huis kunnen geven na een training of catechese. Het is de bedoeling dat het niet zo maar uitgedeeld wordt, maar echt vanuit de relatie wordt meegegeven. Als ze vragen hebben kunnen ze dan ook weer terecht bij hun leiding. Het boekje is bedoeld om het gesprek aan te gaan en te laten zien hoe het ook kan. Jongeren horen zo weinig van hoe God het bedoeld heeft.
Hebben jullie nog een advies voor jeugdwerkers?
Maak een leerlijn van dit thema, met verschillende modules die je van jongs af aan kunt bespreken. Dan kun je wanneer er iets voorvalt, terugvallen op wat je al besproken hebt.
Durf er zelf ook over te praten. Toerusting en vorming van jeugdleiders en ouders is daarin heel belangrijk. Investeer hier in als kerk.
Laat er ook mensen zijn in de kerk die er voor de jeugdleiders zijn. Zodat ze als team vragen kunnen stellen, twijfels kunnen delen. Daardoor wordt het makkelijker om het met de jongeren te bespreken.
Ook sexting is een fenomeen waar jongeren mee te maken krijgen. Wat is dit? En hoe kunnen we ze hier tegen beschermen?
Sexting is het verzenden (en ontvangen) van seksueel getinte beelden of tekstberichten door middel van een mobiele telefoon of internetapplicaties zoals WhatsApp. Het beeld wordt wel eens geschetst dat jongeren allemaal aan sexting doen. Maar veel jongeren zijn best voorzichtig. De gevaren van het online zijn hebben de meeste jongeren wel door. Foto’s kunnen gehackt worden en als het mis gaat levert dat veel schade op. Ze kennen allemaal wel iemand die iets naars heeft mee gemaakt op dit gebied.
Ondanks die alertheid gaat het toch nog mis. Vaak heeft dit te maken met vertrouwen: ‘hij of zij zal mijn foto niet doorsturen’.  Het is voor veel jongeren lastig om te bepalen wat goed is om te doen en niet. En hoe ga je goed om met je eigen lichaam om en dat van een ander?
Een tip voor jeugdleiders: geef je jongeren mee dat wanneer iemand je onder druk zet om over je grenzen te gaan, dat die jongen/dat meisje dan geen goede partner is. Leer ze ook dat zij degene kunnen zijn die de schade voor iemand anders beperkt, door zelf zulke berichten niet door te sturen. En nog een tip: bespreek dit onderwerp ook af en toe met jongens en meiden apart. Dat geeft vaak betere en diepere gesprekken.
Jongeren willen graag iets moois maken van hun leven, en ook van hun relaties. Ze willen een goede partner vinden en zelf een goede partner zijn. Benader hen vanuit die positieve houding en help hen hoe ze er iets moois van kunnen maken.”