Let the music play!

Eén van de jongeren zet rapper Jebroer aan in het jongerenhonk. ‘Ik ben een kind van de duivel’ schalt het door de ruimte. Een jeugdwerker sommeert de jongen deze vreselijke muziek uit te zetten

De tiener haalt zijn schouders en zegt; ‘het is gewoon een lekkere melodie man, doe niet zo moeilijk.’ De jeugdwerker krabt zich achter de oren, in de auto luistert hij zelf ook 3FM en Q-Music. Maar ja, dit gaat echt te ver. Waar ligt het verschil? Wanneer is muziek een ‘highway to hell’ en wanneer ontstaat er vanuit de speakers een ‘stairway to heaven’?

Muziek is voor veel tieners heel belangrijk. Het helpt hen om (hun soms heftige) emoties te reguleren. Even afreageren door een lekkere discoplaat op te zetten, of een relaxed liedje afspelen om rustig je huiswerk te kunnen maken. Maar het gaat verder dan dat; muziek is gekoppeld aan life-events. Denk aan dat ene nummer wat gedraaid werd op de begrafenis van opa of het nummer waar je voor het eerst met je vriendje op het schoolfeest op schuifelde.

Popmuziek was voor mij als tiener heel belangrijk. Ik droeg met trots mijn Metallica T-shirt en en mijn schooltas zat onder de U2 stickers. Foute boel volgens mijn jeugdleider. Ik kreeg een boekje over de popmuziek in de handen gedrukt. Het had de titel: ‘Welke muziek maakt u ziek?’ Ik vond het te gek, het boekje ging over artiesten die hun ziel aan de duivel hadden verkocht en zogenaamde terugspoeltechnieken (‘backmasking’) in hun muziek verstopten. Mijn vrienden en ik schroefden thuis onze cassettebandjes gelijk open om de tape andersom op te winden om de muziek omgedraaid af te spelen! De goedbedoelde waarschuwingen maakten de fascinatie voor de ‘satanische’ muziek er alleen maar groter op.

Begrijp me goed, sommige muziek is vooruit gespoeld al niet om aan te horen. Maar de uitdaging waar jij als jeugdleider voor staat is om de tieners te helpen in het groeien in geestelijk onderscheidingsvermogen. Jongeren volledig afsluiten van popmuziek is een haast onmogelijk opgave, want muziek is overal. Veel christelijke documentaires en boekjes over popmuziek en bijvoorbeeld de Illuminatie schieten tekort omdat ze blijven steken in het opgeheven vingertje of het aanwakkeren van angst. Uiteindelijk helpt dit tieners niet om goed te kunnen omgaan met muziek. De werkelijkheid is complexer. Popmuziek heeft mij op diverse momenten zelfs geholpen in mijn geloof. De kritische vragen van muzikanten in hun songteksten, zangers die het uitschreeuwen naar God als eigentijdse Psalmdichters, bandleden die meewerken aan benefiet concerten en opkomen voor politieke gevangenen, vluchtelingen of andere mensen in de marge.

Maak daarom van popmuziek een kans om de tieners geestelijk te laten groeien. Maak ze weerbaar en mediasmart door dingen bespreekbaar te maken. Help je tieners om het verschil te zien tussen de pareltjes en de rotte appels in de afspeellijsten op Spotify en YouTube. In goed jeugdwerk draait het om finetunen!

Vragen om als jeugdleiders met elkaar te bespreken:

  • Weeg af: Is muziek voor de tieners een soort ‘muzikaal behang’ of functioneert de muziek als een soundscape, een wereld waarin hij/ zij helemaal opgaat en zijn identiteit aan ontleend? Welk verschil maakt dit in de benadering die je kiest?
  • Bespreek popmuziek eens via de stoplicht methode: is het nieuwste liedje en videoclip van Bruno Mars of rapper Boef ‘groen, oranje of toch wel echt rood’? Licht je antwoord aan elkaar toe.
  • Bedenk eens een alternatief criterium om muziek te kunnen afwegen: Denk eens even anders dan ‘duivels versus niet duivels.’ Wat te denken van ‘vrouwvriendelijk’ als een criterium? Welke videoclips met half naakte vrouwen die met hun billen moeten schudden vallen af in deze benadering?
  • Je kunt het ook eens helemaal van de andere kant bekijken. Zou er ook een alternatieve complottheorie zijn? Op welke plaatsen is God in het geheim achter de schermen aanwezig in de popmuziek? Welke mooie liedjes staan er in de Top40?
  • Zet popmuziek in bij een geloofsgesprek. Daag tieners eens uit om bij een gelezen Bijbelgedeelte een liedje uit hun popmuziek playlist te kiezen wat correspondeert met de Bijbeltekst! Welke soundtrack past bij het verhaal van de verloren zoon?