“Ze vonden het heerlijk dat ze gemist werden…”

Ik zit in de woonkamer bij Bram Hofland. Hij is nu bijna een jaar dominee in de CGK Emmeloord.

Bram is getrouwd met Nynke en ze hebben een zoon van bijna een jaar, David.
Om maar met de deur in huis te vallen: wat betekent relationeel jeugdwerk voor jou?

“Nou, dat is wel een vakterm hoor. Ik noem het liever discipelschap, zoals ook in het boek ‘Altijd leerling’ van de Kock beschreven wordt. Je kinderen meenemen in het proces van het christen zijn. Zoals een vakman zijn leerling meeneemt in het proces om iets te maken of te bouwen. Een christen die vertelt hoe het zit met het geloof, het uitlegt en voordoet. De relatie aan gaan met de jongeren en dan pas vertellen hoe het zit. Jongeren kunnen alle kennis opzoeken, maar de persoon die het ze vertelt is heel belangrijk. Het is belangrijk om niet alleen je lesje af te draaien, maar jongeren aan de hand te nemen. Vertel de jongeren op allerlei momenten over hoe ze mogen leven met God, zoals het ook staat beschreven in Deuteronomium 6. Op vaste tijden, maar juist ook op de onverwachte momenten. Grijp je kans! En creëer vooral een sfeer waar het gezellig en veilig is dat jongeren vragen durven te stellen.”

Waarom is relationeel jeugdwerk zo belangrijk?

“Omdat Jezus ons zelf dat voorbeeld heeft gegeven. Hij heeft de discipelen aan de hand meegenomen en liet hen zien, op een persoonlijke manier, hoe je moest geloven. Er was ruimte voor vragen en discussie. Super persoonlijk.”

En hoe kun je dit het beste aanpakken? Wat is er voor nodig?

Ik denk niet dat het vraagt om nieuwe structuren. Je moet binnen de bestaande structuren de leiding toerusten. Is er tijdens of na de les nog ruimte voor (het) delen van persoonlijke dingen met elkaar? De focus moet veranderen van de stof overbrengen naar de ontmoeting met elkaar. Hier in Emmeloord hebben we jjp’ers. (jeugd- en jongerenpastoraat red.) Dat vind ik onderdeel van relationeel jeugdwerk. Dat er ook pastorale aandacht voor de jongere is en niet alleen voor papa en mama. Maar ook echt de jongere zelf willen leren kennen.

Het mooiste zou zijn dat een groep op hun 12e bij elkaar komt met vaste leiding die de jaren samen doorgaan. Dan leer je elkaar heel erg goed kennen. Zodat je elkaar ook makkelijk kan opzoeken buiten het kerkleven. Dat vergt veel van de leiding en daarom moet je ze ook goed toerusten. En van tevoren met ze praten, waarom ze in het jeugdwerk willen en hoeveel tijd ze aan hun jongeren willen besteden.”

Hoe zou je jeugdleiders hierin dan toerusten?

“Intervisie lijkt me heel belangrijk. Dat ze met elkaar delen wat je met jongeren doet. Dat ze problemen kunnen delen. En ook duidelijk maken dat niets moet. Wisseling van de wacht is onvermijdelijk. Jeugdleiders willen vaak niet jaren achter elkaar in het jeugdwerk. Maar je kunt er wel voor zorgen dat er niet elk jaar nieuwe jeugdleiders bij een groep komen. Het is goed om samen de passie delen. En ook als leiding leuke dingen doen samen met elkaar!”

En ik vind het verstandig om externe toerusting te doen, bijvoorbeeld van de CGJO. Hulp en kennis van buitenaf is altijd welkom.

Je bent zelf ook jeugdwerker geweest. Hoe was je toen met relationeel jeugdwerk bezig? En hoe pakte je dat aan?

“In Groningen, waar ik jeugdwerker ben geweest, was er een nieuwe visie op het jeugdwerk. Relationeel jeugdwerk was daar net ingevoerd. Mijn taak was om dat te integreren. Het is heel belangrijk om per gemeente te kijken. Wat voor de ene gemeente werkt, hoeft niet voor een andere gemeente te werken.

Samen met anderen draaiden we 17+ Alpha voor randkerkelijke jongeren. Ik belde juist hen op die nergens meer in beeld waren. We gingen samen eten en samen serieus zijn. Ze vonden het heerlijk dat ze gemist werden. Want toen wisten ze dat er mensen waren die wel naar ze keken. We verliezen snel jongeren uit het oog. Dat is zo verdrietig! Daar zie je wel hoe belangrijk de relatie is. Jongeren die je opeens weer zien en met vragen komen. Je moet naar ze luisteren. Dan weten ze dat ze gemist worden.”

Je bent nu dominee, pak je dit nu anders aan?

“Als predikant heb je een andere rol, nu begeleid ik de kerkenraad en de leiding in hun taken. Wel doe ik zelf de belijdeniscatechisatie. We hebben nu een groep van 22 jongeren. Dan vind ik het belangrijk om met elkaar in gesprek te blijven. Iemand moet altijd iets lekkers meenemen, we vertellen aan elkaar hoe het gaat, maar ook persoonlijk: wat betekent God voor je? Dat delen we dan met elkaar. Ik vertel ook wat het voor mij betekent. Zo hoop ik laagdrempelig te zijn en open en een sfeer te creëren waar jongeren durven te delen.”

Heb je tips voor jeugdleiders?

“Het is belangrijk om te delen vanuit je eigen ervaringen en daar ook eerlijk over te zijn. Open zijn over je geloof én open naar elkaar toe. En op die manier laten zien wat het betekent om christen te zijn vandaag de dag. Je mag blijven vertellen wat er in de bijbel staat, maar je mag het ook hebben met elkaar over wat dat dan voor je persoonlijk betekent. En een voorbeeldfiguur zijn!”

Wat voor tips wil je dominees geven als het gaat over relationeel jeugdwerk?

“Houd jeugdwerk hoog op de agenda. En niet op de laatste plek zoals dat nu vaak zo is. Houd zelf contact met de jongeren. Zoek ze op bij de clubs of activiteiten. Als predikant ben je de verbinding tussen oud en jong. Daarin heb je een voorbeeldfunctie. Het is belangrijk dat jongeren zich thuis voelen in de gemeente en daarvoor is contact nodig!”