LET OP: Voor een juiste werking van deze website dient u JavaScript in te schakelen voor deze browser.
Website opnieuw laden

CGJO - Christelijke Gereformeerde Jeugdwerk Organisatie -

“Als we geen woorden hebben, moeten we ze vinden.”

Trouw, liefde en seksualiteit lijken drie woorden die in onze samenleving steeds minder met elkaar te maken hebben. De Bijbel koppelt ze wél aan elkaar. Hoe ga je hiermee om richting jongeren?

Toen we deze vraag bij de CGJO bespraken viel de naam van Kees van der Staaij. Hij stak een poosje terug zijn nek uit vóór trouw en tegen overspel. Gelukkig wilde hij meewerken aan een interview en daarom ging jeugdwerkadviseur Jenne op een mooie maandagmorgen naar Den Haag.

Jullie zijn een poosje geleden een actie gestart tegen second love. Waarom deden jullie dat en wat waren de reacties daarop?

“Van verschillende kanten gaven mensen aan: het kan toch niet dat ik in de auto zit met mijn kinderen en een reclame hoor voor een overspel site die zegt: gelukkig getrouwd? Het kan altijd nog leuker en spannender! Een oproep om vreemd te gaan dus. Ik heb echt zitten denken hoe ik hier iets mee zou kunnen doen. Ik heb hele voorzichtige vragen gesteld, bijvoorbeeld of overspel toch ook niet schadelijk zou kunnen zijn. En of het niet goed zou zijn om vanuit de kant van de regering ons hierover uit te spreken. Zeker als mensen relatieproblemen hebben is vreemdgaan niet de manier om dat op te lossen. Trouw in een relatie is juist een belangrijke positieve waarde. Maar na een rondje langs diverse politieke partijen ging alleen de ChristenUnie mee. De rest vond het ‘politiek wat kwetsbaar’. En daarmee was een gevoelig thema weer afgedaan. Ik vind dat gek. De overheid zegt wél dat er in metro’s geen reclame mag worden gemaakt voor snoepgoed omdat jongeren daar dik van kunnen worden of roept dat als je vrijt je het wel met een condoom moet doen. Daar is de overheid dus wel moraliserend aanwezig! Maar er is een enorme angst om moraliserend te zijn op het terrein van de waarde van trouw in relaties. En er is bar weinig ruimte om er gewoon iets van te vinden, nog los van allerlei maatregelen. Uiteindelijk hebben we besloten via de media met de actie door te gaan. We hebben een crowdfundingsactie georganiseerd waarbij we verschillende modellen billboards hebben bedacht die zeggen: overspel is een spel met alleen maar verliezers. Een beetje met een knipoog, maar wel degelijk ook om ons hiertegen te keren. Toen gebeurde er wat mij betreft iets onverwachts: er kwam ongelooflijk veel bijval! Mensen die bijvoorbeeld zeiden: normaal stem ik D66, maar hier hebben jullie wel een punt. Ik zag in al die reacties hoeveel pijn en verdriet er in de hele samenleving zit als gevolg van mensen die beschaamd zijn in het vertrouwen in hun partner. Deze reacties waren een enorme stimulans om door te gaan met de actie en aandacht voor dit thema te blijven vragen. Politiek gezien heeft het ertoe geleid dat de zendtijdmogelijkheden zijn ingeperkt voor die second love reclame en vergelijkbare.”

Wat zou u adviseren aan jeugdleiders die met jongeren spreken over de seks anno nu?

“Ik zou allereerst begrijpen dat dit wel de wereld is waarin je ademt. Als ik zie wat er in literatuur en films naar voren komt dan is het voor jongeren vrij normaal dat je al snel met iemand seks hebt. De koppeling van seksualiteit aan een relatie is niet meer vanzelfsprekend. Je zit zelfs haast in de verdachtenhoek als je dit wil koppelen. In gezinnen heb je heel wat woorden nodig om dit onderwerp ter discussie te brengen. Privé zijn wij geholpen met het boekje van Oscar Lohuis: ‘exclusieve liefde’. Dat geeft mooi woorden aan waarom het belangrijk is om te wachten met seksualiteit tot een huwelijk. Hij geeft niet alleen Bijbelse en praktische argumenten, maar ook psychologische. Dat viel me rondom onze overspel-actie ook al op dat er ook veel moderne psychologische literatuur is die zegt dat seksualiteit iets heel bijzonders is wat verbinding kan geven tussen 2 mensen, maar het is net plakband. Als je dat elke keer overal maar opplakt, dan werkt het steeds minder goed. Het kan echt de ontwikkeling, diepgang en hechting in je relatie schaden als je daar te makkelijk mee omspringt. In onze second love campagne hebben we bewust een campagne gemaakt met als slogan ‘wij gaan voor trouw’. Ook al ben jij tot en met gisteren niet trouw geweest: het is elke dag de moeite waard om voor trouw en toewijding te gaan.”

Is dat nog uit te leggen aan jongeren?

“Ik merk dat de oudere generatie wat verlegen is met het onderwerp seksualiteit. We hebben geen woorden en hebben eigenlijk een beetje de slag gemist om dit onderwerp enthousiast en positief over te brengen aan jongeren. Samen met de psychologische inzichten die ondersteunen wat de Bijbel zegt ben ik nog steeds optimistisch over de mogelijkheden om zuiniger met seksualiteit om te springen. Maar het vraagt wel argumentatie én woorden. En als we geen woorden hebben moeten we die vinden.

Ik vind ook dat je ervoor op moet passen om niet te romantisch over het huwelijk te doen. We leven in een gebroken wereld. Als wij hoog opgeven over seks, dan denken mensen met relatieproblemen: ja zie je wel: ik heb de verkeerde! Ik stop ermee en fladder naar de volgende. Ondertussen neem je jezelf mee en zie je vaak dat de problemen zich herhalen. Onze samenleving roept het beeld op dat seksualiteit het toppunt van genot en vreugde is, terwijl dat vooral te vinden is in een diepe en intense relatie. Seks is zeker één van de talen van intimiteit in een relatie, maar er zijn nog veel meer liefdestalen. Daarnaast kan het ook nog eens heel veel druk geven als je moet presteren in bed. Een beetje ontspanning zou niet gek zijn. Goed om aan jongeren te vertellen.”

Hoe kun je jongeren weerbaar maken?

“Ik denk ook dat het in deze tijd in de omgang met jongeren heel belangrijk is om niet te starten met de moraal, maar allereerst met de relatie. Daarnaast denk ik dat het heel belangrijk is dat jongeren voorbeeldverhalen horen. Laat bijvoorbeeld eens een studente die met een sugardaddy is meegegaan haar verhaal doen. Wat heeft dat voor haar betekend? Of bijvoorbeeld een meisje die met meerdere jongens naar bed is geweest: gaf dat echte vreugde? Wat betekende dat voor een latere relatie? Ik denk dat openheid rond seksualiteit goed is. Als wij niet positief spreken over seksualiteit en de beleving daarvan en alleen maar met het opgeheven vingertje zeggen wat er fout is en niet deugt, zal het niet veranderen. Als je het plaatst als zijnde iets ‘van de wereld’ en niet als iets wat bij het koninkrijk van God hoort dan komt het positieve niet uit de verf.

Laten we teruggaan naar de eenvoudige kern: het is de moeite waard om elkaar trouw te blijven. En: investeer in je relatie. Tegelijkertijd moet je niet goedkoop zeggen: ‘doe nog maar even je best dan komt het wel goed.’ Het is niet zo dat er nooit een reden kan zijn om een relatie te beëindigen. Maar ga ervoor. Ik denk vaak aan het verhaal van Jezus en de overspelige vrouw. De farizeeërs komen die vrouw aanklagen en hopen dat Jezus hier iets van zegt. Volgens de joodse wet zou ze gestenigd moeten worden. Maar dan stelt Jezus de verassende vraag: wie van u is zonder zonde? Die mag de eerste steen gooien. Bedremmeld druipen ze af. De houding van Jezus tegenover de vrouw is een houding van liefde. Maar tegelijkertijd houdt hij de moraal hoog: ‘ga heen en zondig niet meer’. En dat vind ik eigenlijk altijd het mooie en spannende van dit thema. Kijk mensen niet met de nek aan, maar blijf wel reclame maken voor de waardevolle leefregels van God!”